పాకిస్తాన్లో ఇంధన ధరల పెరుగుదలపై నిరసనలు కొనసాగుతున్నాయి
పెట్రోలియం లెవీ, ధరల పెంపు ఉపసంహరణ కోరుతూ ఇస్లామాబాద్ సహా ప్రధాన నగరాల్లో ఆందోళనలు ముమ్మరమయ్యాయి
ఇస్లామాబాద్, 2026-08-17 —
పాకిస్తాన్లో పెట్రోల్, డీజిల్ ధరల పెరుగుదల, పెట్రోలియం లెవీపై ప్రజా నిరసనలు 2026-08-17 నాటికి ఇస్లామాబాద్, లాహోర్, కరాచీ సహా పలు నగరాల్లో కొనసాగుతున్నాయి. జమాత్ ఈ ఇస్లామీ ఆధ్వర్యంలో సాగుతున్న ఆందోళనలు రహదారులు, రవాణా, ప్రభుత్వ కార్యాలయాలపై ఒత్తిడిని పెంచుతున్నాయి.
ఇంధన ధరల పెంపు, పెట్రోలియం లెవీ భారాన్ని తక్షణమే తగ్గించాలని డిమాండ్ చేస్తూ ఆందోళనకారులు పాకిస్తాన్ రాజధాని ఇస్లామాబాద్ వైపు కదిలారని స్థానిక నిర్వాహకులు చెప్పారు. కరాచీ, లాహోర్, పెషావర్, క్వెట్టా, రావల్పిండి ప్రాంతాల్లో కూడా నిరసన కార్యక్రమాలు జరిగాయని ఉద్యమ నేతలు తెలిపారు. ధరల పెరుగుదలతో రవాణా వ్యయం పెరిగి, ఆ ప్రభావం ఆహార పదార్థాలు, కూరగాయలు, విద్యుత్, రోజువారీ సేవల ధరలపై పడిందని వారు ఆరోపించారు. భద్రతా ఏర్పాట్లలో భాగంగా పలు ప్రాంతాల్లో రోడ్లపై బారికేడ్లు ఏర్పాటు చేయగా, కొన్ని చోట్ల ట్రాఫిక్ మళ్లింపులు చేసినట్లు స్థానిక అధికార వర్గాలు తెలిపాయి. పరిస్థితిని నియంత్రణలో ఉంచేందుకు అదనపు పోలీస్ బలగాలను మోహరించినట్లు అధికారుల వివరాలు సూచిస్తున్నాయి.
జమాత్ ఈ ఇస్లామీ చీఫ్ హఫీజ్ నయీం ఉర్ రెహ్మాన్ ప్రభుత్వం పెట్రోలియం లెవీని వెనక్కి తీసుకోవాలని డిమాండ్ చేశారు. “ఈ దోపిడీ లెవీని తక్షణమే రద్దు చేయాలి. ఐఎంఎఫ్ పేరు చెప్పి ప్రజలపై భారం మోపితే మౌనంగా ఉండం,” అని ఆయన లాహోర్లో జరిగిన పార్టీ సమావేశంలో అన్నారు. పెట్రోల్, డీజిల్ ధరల పెంపు సామాన్య కుటుంబాల బడ్జెట్ను దెబ్బతీస్తోందని, ప్రభుత్వం ముందుగా పరిపాలనా ఖర్చులు, వృథా వ్యయాలను తగ్గించాలని ఆయన చెప్పారు. ధరల పెంపు ఉపసంహరణపై స్పష్టమైన నిర్ణయం రాకపోతే పంజాబ్ ముఖ్యమంత్రి నివాసం, కరాచీ, పెషావర్, క్వెట్టాలోని గవర్నర్ హౌస్ల వద్ద సిట్ ఇన్ నిరసనలు చేపడతామని ఆయన హెచ్చరించారు.
ఆందోళనకారుల వాదనల ప్రకారం, 2026 ఏప్రిల్ నాటికి పాకిస్తాన్లో పెట్రోల్ లీటర్ ధర 459 పాకిస్తాన్ రూపాయలకు, డీజిల్ లీటర్ ధర 520.35 పాకిస్తాన్ రూపాయలకు చేరింది. ఈ గణాంకాలను స్వతంత్రంగా ధృవీకరించేందుకు అధికారిక తాజా ధరల ప్రకటనలు అవసరమని ఆర్థిక పరిశీలకులు చెబుతున్నారు. అయినప్పటికీ, ధరల పెరుగుదలపై ప్రజా అసంతృప్తి స్పష్టంగా కనిపిస్తోందని వాణిజ్య వర్గాలు పేర్కొంటున్నాయి. డీజిల్ ధరలు పెరగడం వల్ల సరుకు రవాణా, వ్యవసాయ పరికరాల వినియోగం, జనరేటర్ ఆధారిత చిన్న వ్యాపారాల ఖర్చులు పెరిగాయని వ్యాపార సంఘాల ప్రతినిధులు తెలిపారు. పట్టణ ప్రాంతాల్లో పబ్లిక్ ట్రాన్స్పోర్ట్ చార్జీలు పెరిగే అవకాశం ఉందని ప్రయాణికుల సంఘాలు ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి.
పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం ఇంధన ధరల నిర్ణయం అంతర్జాతీయ చమురు ధరలు, విదేశీ మారక నిల్వలు, ఐఎంఎఫ్ కార్యక్రమం కింద ఉన్న ఆర్థిక బాధ్యతలతో సంబంధం కలిగి ఉందని చెప్పింది. ఆర్థిక శాఖకు చెందిన అధికారులు గతంలో చేసిన ప్రకటనల్లో, సబ్సిడీలను కొనసాగించేందుకు ప్రభుత్వానికి పరిమిత స్థోమత మాత్రమే ఉందని పేర్కొన్నారు. పెట్రోలియం లెవీ ఆదాయం బడ్జెట్ లోటును తగ్గించేందుకు ఉపయోగపడుతుందని ప్రభుత్వం వాదిస్తోంది. అయితే, ప్రతిపక్ష పార్టీలు, ఆందోళన సమితులు ఈ వాదనను తిరస్కరిస్తూ, పన్నుల నిర్మాణం పేదలు, మధ్యతరగతి ప్రజలపై అసమానంగా పడుతోందని ఆరోపిస్తున్నాయి. ధరల నిర్ణయంలో పారదర్శకత లేదని, అంతర్జాతీయ ధరలు తగ్గినప్పుడు కూడా ప్రయోజనం వినియోగదారులకు పూర్తిగా చేరడం లేదని వారు అంటున్నారు.
ఇస్లామాబాద్లో నిరసనల నేపథ్యంలో పరిపాలన అప్రమత్తమైందని అధికార వర్గాలు తెలిపాయి. ప్రధాన రహదారుల వద్ద పోలీస్ పికెట్లు ఏర్పాటు చేసి, ప్రభుత్వ భవనాల సమీపంలో భద్రతను పెంచినట్లు సమాచారం. నిరసనకారుల ర్యాలీల వల్ల కొన్ని చోట్ల వాహనాల రాకపోకలకు అంతరాయం కలిగిందని స్థానిక రవాణా వర్గాలు తెలిపాయి. ఆందోళనలు శాంతియుతంగా కొనసాగితే వాటికి రాజ్యాంగపరమైన స్థలం ఉందని, అయితే ప్రజా ఆస్తులకు నష్టం కలిగించకుండా ఉండాలని అధికారులు సూచించారు. ప్రభుత్వంతో చర్చలకు సిద్ధమని ఉద్యమ నేతలు చెబుతున్నప్పటికీ, లెవీ ఉపసంహరణపై స్పష్టమైన హామీ లేకుండా ఆందోళనలు నిలిపే ప్రసక్తి లేదని వారు స్పష్టం చేశారు.
HIGHLIGHTS
- పెట్రోల్ ధర 459 పాకిస్తాన్ రూపాయలని ఆందోళనకారుల వాదన
- డీజిల్ ధర 520.35 పాకిస్తాన్ రూపాయలని ఉద్యమ నేతల ఆరోపణ
- జమాత్ ఈ ఇస్లామీ ఇస్లామాబాద్లో నిరసనలు కొనసాగిస్తోంది
- పెట్రోలియం లెవీ రద్దు చేయాలని హఫీజ్ నయీం డిమాండ్
- పీఓకే పరిస్థితిపై మానవ హక్కుల ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి
ఇంధన ధరలపై నిరసనలతో పాటు పాక్ ఆక్రమిత కాశ్మీర్లో ప్రజా ఆందోళనలపై భద్రతా బలగాల చర్యలు కూడా అంతర్జాతీయ దృష్టికి వచ్చాయి. స్థానిక రాజకీయ, పౌర సంఘాలు పీఓకే అసెంబ్లీలో వలసదారులకు కేటాయించిన సీట్ల వ్యవస్థ, స్థానిక పరిపాలన, ధరల భారంపై నిరసనలు వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. జాయింట్ అవామీ యాక్షన్ కమిటీ ఆధ్వర్యంలో వివిధ పట్టణాల్లో ఆందోళనలు జరిగినట్లు కమిటీ ప్రతినిధులు చెప్పారు. భద్రతా చర్యల సమయంలో పౌరులపై బలప్రయోగం జరిగిందని వారు ఆరోపించారు. పాకిస్తాన్ అధికారులు మాత్రం శాంతి భద్రతల పరిరక్షణ కోసం అవసరమైన చర్యలు తీసుకుంటున్నామని పేర్కొంటున్నారు. రెండు వైపుల వాదనల మధ్య ఖచ్చితమైన మరణాలు, గాయాల వివరాలను స్వతంత్రంగా నిర్ధారించడం కష్టంగా ఉందని హక్కుల పరిశీలకులు చెబుతున్నారు.
జాయింట్ అవామీ యాక్షన్ కమిటీకి చెందిన ప్రతినిధులు భద్రతా బలగాల చర్యలపై నిష్పాక్షిక విచారణ కోరుతున్నారు. “శాంతియుత నిరసనలు తెలిపే హక్కును అణచివేయకూడదు. అరెస్టయిన నాయకులను విడుదల చేసి, ప్రజల డిమాండ్లపై చర్చలు ప్రారంభించాలి,” అని కమిటీ ప్రతినిధి ముజఫరాబాద్లో విలేకరులతో అన్నారు. నిరసనల్లో పాల్గొన్న పలువురిని అదుపులోకి తీసుకున్నారని, ప్రజల కదలికలపై ఆంక్షలు విధించారని కమిటీ ఆరోపించింది. ప్రభుత్వ అనుకూల వర్గాలు మాత్రం పరిస్థితిని అస్థిరం చేయడానికి రాజకీయ శక్తులు ప్రయత్నిస్తున్నాయని ఆరోపిస్తున్నాయి. ఈ ఆరోపణలన్నింటిపై అధికారిక విచారణ వివరాలు ఇంకా పూర్తిగా బయటకు రాలేదు.
ఐక్యరాజ్యసమితి వర్గాలు ప్రపంచంలోని ఎక్కడైనా శాంతియుత నిరసనల హక్కును గౌరవించాలని పిలుపునిచ్చాయి. “శాంతియుతంగా నిరసన తెలిపే హక్కు రక్షించబడాలి. బలప్రయోగం జరిగిందనే ఆరోపణలపై నిష్పాక్షిక దర్యాప్తు అవసరం,” అని ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రతినిధి ఫర్హాన్ హక్ జెనీవాలో విలేకరులతో అన్నారు. మానవ హక్కుల పరిరక్షణలో పారదర్శకత, బాధ్యతాయుతత కీలకమని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఐక్యరాజ్యసమితి మానవ హక్కుల వ్యవస్థలు ప్రభుత్వాలను అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలను పాటించాలని తరచూ కోరుతున్నాయని, పౌరుల భద్రత, శాంతియుత సమావేశ హక్కు ప్రాథమిక అంశాలని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఈ వ్యాఖ్యలు పీఓకేలో పరిస్థితిపై అంతర్జాతీయ పరిశీలన పెరుగుతున్న సంకేతంగా భావించబడుతున్నాయి.
భారత్ పీఓకేను జమ్మూ కాశ్మీర్లో భాగంగా పేర్కొంటూ తన స్థిరమైన వైఖరిని కొనసాగిస్తోంది. భారత ప్రతినిధులు అంతర్జాతీయ వేదికలపై పీఓకేలో ప్రజాస్వామ్య హక్కులు, మానవ హక్కుల అంశాలను ప్రస్తావించారు. పాకిస్తాన్ మాత్రం ఈ వ్యాఖ్యలను తిరస్కరిస్తూ, అవి తన అంతర్గత వ్యవహారాల్లో జోక్యమని పేర్కొంది. ఈ దౌత్యపరమైన వాదోపవాదాల మధ్య పీఓకేలో స్థానిక జనాభా ఎదుర్కొంటున్న ఆర్థిక, పరిపాలనా సమస్యలు మరింత ప్రాధాన్యం పొందుతున్నాయి. స్థానిక ఆందోళన సమితులు ధరల తగ్గింపు, సబ్సిడీలు, స్థానిక వనరులపై అధిక హక్కులు, రాజకీయ ప్రాతినిధ్య వ్యవస్థలో మార్పులను కోరుతున్నాయి.
పాకిస్తాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ కొంతకాలంగా అధిక ద్రవ్యోల్బణం, విదేశీ మారక కొరత, అప్పుల చెల్లింపుల ఒత్తిడి వంటి సమస్యలను ఎదుర్కొంటోంది. ఐఎంఎఫ్ సహాయ కార్యక్రమం కింద పన్నుల పెంపు, సబ్సిడీల కోత, ఆదాయ వసూళ్ల పెంపు వంటి చర్యలు చేపట్టాల్సిన అవసరం ఉందని ప్రభుత్వం చెబుతోంది. ఆర్థిక నిపుణుల ప్రకారం, ఈ చర్యలు స్వల్పకాలంలో ప్రజలపై భారాన్ని పెంచినా, ప్రభుత్వం వాటిని ఆర్థిక స్థిరీకరణకు అవసరమని సమర్థిస్తోంది. అయితే ధరల పెరుగుదల జీవన వ్యయాన్ని మరింత పెంచడంతో రాజకీయ ఒత్తిడి తీవ్రమవుతోంది. ఆహారం, విద్యుత్, గ్యాస్, రవాణా ఖర్చులు కలిపి పట్టణ పేదలు, వేతన జీవులు, చిన్న వ్యాపారులను ఎక్కువగా ప్రభావితం చేస్తున్నాయని విశ్లేషకులు అంటున్నారు.
ప్రతిపక్షం, మతపరమైన రాజకీయ పార్టీలు, పౌర సంఘాలు ప్రభుత్వంపై ఒత్తిడిని పెంచుతున్న సమయంలో షెహబాజ్ షరీఫ్ ప్రభుత్వం ఇంధన ధరల నిర్ణయంపై పునర్విమర్శ చేస్తుందా అన్నది కీలక అంశంగా మారింది. ప్రభుత్వం చర్చల ద్వారా సమస్యను పరిష్కరించాలని కోరుకుంటున్నట్లు అధికార వర్గాలు సూచిస్తున్నప్పటికీ, లెవీ తగ్గింపుపై ఖజానాకు కలిగే ప్రభావాన్ని కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సి ఉంటుందని వారు చెబుతున్నారు. మరోవైపు నిరసనకారులు స్పష్టమైన గడువు ప్రకటించాలని, లేకపోతే ముట్టడి కార్యక్రమాలను విస్తరిస్తామని చెబుతున్నారు. భద్రతా పరంగా ఇస్లామాబాద్లో రాబోయే రోజులే అత్యంత కీలకమని పోలీస్ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి.
ఇంధన ధరలు, పన్నుల భారం, పీఓకేలో మానవ హక్కుల ఆరోపణలు ఒకేసారి రాజకీయ చర్చలోకి రావడంతో పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వానికి ద్వంద్వ సవాలు ఎదురైంది. ఒక వైపు ఆర్థిక సంస్కరణల పేరుతో కఠిన నిర్ణయాలు తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని ప్రభుత్వం చెబుతుండగా, మరో వైపు ప్రజా అసంతృప్తి వీధులపైకి వస్తోంది. ఐఎంఎఫ్ కార్యక్రమం కొనసాగింపు, తదుపరి ధరల సమీక్ష, నిరసనలపై ప్రభుత్వ స్పందన, పీఓకేలో ఆరోపణలపై విచారణ డిమాండ్లు రానున్న రోజుల్లో పరిణామాలను నిర్ణయించనున్నాయి. ఉద్యమ నేతలు తదుపరి కార్యాచరణను ప్రకటిస్తామని చెప్పడంతో ఇస్లామాబాద్, లాహోర్, కరాచీ నగరాల్లో భద్రతా ఏర్పాట్లు కొనసాగనున్నాయి.